વિદેશિની : પન્ના નાયકનાં કાવ્યો સમગ્ર કવિતા થઈ, કાવ્ય પૂર્ણ ક્યારે થશે?!

A chinese lion statue

અમરેલી કે અમેરિકા કે ઓસ્ટ્રેલિયા કે વિશ્વભરમાં વસતા મારા સહૃદય ભાવકો સાથેનો મારો સેતુ, મારો સંબંધ એટલે મારી કવિતા. ભાવકો સાથેનું આ સખ્ય, ભાવકો સાથેનો આ નાતો મને ગમે છે. એમણે લંબાવેલો ઉષ્માસભર હાથ મને લખતી રાખે છે.

અમેરિકામાં રહું છું અને ભારત છોડ્યું નથી. અવારનવાર ભારત આવું છું છતાં અમેરિકા છૂટતું નથી. કવિતા લખતી ન હોત તો અમેરિકામાં ટકી શકી ન હોત. કવિતાએ મારું ભારતીયપણું અને મારું ગુજરાતીપણું જાળવી રાખ્યું છે. અને છતાંય મને ક્યારેક એમ લાગે છે કે હું પૂરેપૂરી ભારતની નથી. તો આટલા વર્ષને અંતે એમ પણ લાગે છે કે હું પૂરેપૂરી અમેરિકાની પણ નથી. સ્વદેશ અને પરદેશની કરવતથી વહેરાયા કરું છું. એટલે 'વિદેશિની'. એવું પણ મને મારે વિશે થાય છે કે ‘I am wandering between two worlds, one already dead and the other powerless to be born.’

UMASHANKAR JOSHI: A SEARCH FOR SYNTHESIS

ગુલમહોરથી ડૅફોડિલ્સ

ઉદાસી

September 23rd, 2013

સાંજને સમયે

ક્યારેક

શબ્દો

ઉદાસ થાય

એ વાત

મેં સ્વીકારી લીધી છે.

પણ

આકાશ નિરભ્ર હોય

અને

સવારનાં કિરણોનો કલ્લોલ

આખા ઘરને

પ્રફુલ્લિત કરતો હોય

તે સમયે?

 

 

 

 

કોનો વાંક?

September 23rd, 2013

તને ખપે છે

જીવન પૈડા જેવું

જે

ગબડયા કરે

બસ, ગબડયા
કરે.

અરે, ભલા!

તને કેમ કરીને સમજાવું કે

ક્યારેક તો

ઘસાઈ જાય ધરી

અને

બોલવા માંડે પૈડું

કિચૂડ કિચૂડ…

 

એમાં ન તો

વાંક ધરીનો

ન તો

પૈડાનો..

 

પંખીગાન

September 1st, 2013

 

પંખીઓ ગાતાં હોય છે મિશ્રિત રાગોમાં

              એટલે જ

              રંગીન હોય છે

              પંખીગાન..

જીવી લઇએ

September 1st, 2013

 

દીવો ઓલવ!

ચાલ,

એકમેકને જીવી લઇએ

પથારી પર

નૃત્ય કરતી

ચૈત્રની ચાંદનીના સાન્નિધ્યમાં…

કેમ?

September 1st, 2013

 

દૂરદૂરના

ઝગમગતા તારાઓને

ટગર ટગર

જોતી આંખો

સાવ નજીક બેઠેલા

હોમલેસ માણસને

કેમ જોઈ શકતી નહીં હોય?

કેમ કરીને?

September 1st, 2013

 

એક બે હોય તો ટાળું

પણ

કેમ કરીને ખાળું

સામટું ઉમટેલું

આ સ્મરણોનું ટોળું?

બહિષ્કાર

August 22nd, 2013

 


 એની કવિતાએ

સ્ત્રીઓની સુષુપ્ત સંવેદનાઓને ઢંઢોળી,

વાચા આપી

ગુજરાતી સ્ત્રીઓને બહેકાવી છે.

એની કવિતાએ

સ્ત્રીઓને

પગમાં પહેર્યાં છે એ ઝાંઝર નહીં

પણ સદીઓથી પહેરાવેલી બેડીઓ છે

એની પ્રતીતિ કરાવી

એને ફગાવી

ગુજરાતી સ્ત્રીઓને પોતાના પગ પર ઊભા રહેવાની

ઝુંબેશ ઊઠાવતી કરી છે.

એની કવિતાએ

સ્ત્રીઓને

પુરુષની બુદ્ધિના પાંજરામાં

લાગણીનું પંખી થઇ ટહુક્યા કરવાનું

મંજૂર નથી-નો

છડેચોક અમલ કરવા પડકારી છે.

 

એની કવિતાએ

સ્ત્રીઓને

પતિને બોલે અને ઇશારે

પ્રેમ નામના કેદખાનામાં

માપસર માપસર જીવવાનો

ઇન્કાર કરતા શીખવાડ્યું છે.

 

એની કવિતાએ

સ્ત્રીઓને

એમના પતિના અવસાન પછી

મૂરઝાયેલા ફૂલ જેમ

શેષ આયુષ્યવિતાવવાના

આપણા ઉત્કૃષ્ટ રિવાજને

તિરસ્કૃત કરવા સંકોરી છે.

 

એની કવિતાએ

મોટે ભાગે માત્ર છોકરાઓને જ સંસ્કાર અને શિક્ષણ આપતા

અને છોકરીઓની અવગણના કરતા

આપણા હિંદુ સમાજને

દંભી દેખાડી ઉઘાડો પાડ્યો છે.

એની કવિતાએ

સ્ત્રીઓએ

કયો પગ ઉકળતા પાણીમાં મૂકવો

અને કયો પગ બરફના ચોસલા પર મૂકવો

એવા સ્ત્રીસ્વાતંત્ર્યના નિર્ણય કરવા આપેલા બેહુદા અધિકારને

ખુલ્લેઆમ વખોડવા સ્ત્રીઓને પૂરેપૂરી સજ્જ કરી છે.

 

એની કવિતાએ

હિંદુ લગ્નજીવનની કઠોરતા અને વિષમતાને

કોઇ છોછ વિના

નિર્ભિક રીતે રજૂ કરી

બીજી સ્ત્રીઓને બોલવા ઉશ્કેરી છે.

 આવો,

આપણે પુરુષો ભેગા થઇ

એની કવિતાનો બહિષ્કાર કરીએ!

 

       

મારું એકાંત

August 19th, 2013

મને ગમે છે

મારું એકાંત.

ઘોંઘાટ શમી ગયો હોય છે,

ચિત્ત  શાંત  થયું હોય છે,

પછી

મારી મારે માટેની શોધ

આરંભાતી હોય છે,

અને

કાવ્યની પ્રથમ પંક્તિ

રૂમઝૂમ કરતી આવતી હોય છે

મારી પાસે,

અને

હરજી હળવે હળવે

મૂકતા હોય છે હાથ

મારે ખભે…

 

 

 

« Prev - Next »